Powered By
BLOGFA.COM
فرهنگ را "هويت شاكلهي" هر قوم، ملت و تمدن ميدانند. تعريفهاي ديگري نيز براي فرهنگ گفته و نوشتهاند؛ اما شايد در ميان همهي تعاريفي كه براي فرهنگ ارائه شده، اين تعريف در عين اختصار جامعترين و مانعترين تعريف فرهنگ باشد. اصليترين كاركرد فرهنگ توليد، تثبيت و ترويج «ارزشها» و «هنجارها» يي است كه "خودآگاه" يا "ناخودآگاه" در طول زمان به ذهن جمعي يك جامعه راهيافته...
چهارشنبه 13 آبان 88 : ... شتابان به سمت دالان ايستگاه بيآرتي ميروم. صف خروجيها از هر روز شلوغتر است. عدهاي جوان كه بر هر دو دست مچبند سبز بستهاند فشار ميآورند تا خارج از صف داخل اتوبوس شوند. پيرمردي در وسط صف فرياد ميكشد: آقا بيا عقب! جوانان "سبز" اعتنا نميكنند. پيرمرد، كتوشلواري آبي به تن و كراواتي قرمز بر سينه دارد. به ظاهرش كه فوقالعاده اتو كشيده است، نميآيد اتوبوس سوار باشد. پيرمرد دوباره فرياد ميزند: آقا مگه كري؟ با تو هستم هي... .
اينكه آقاي مهدي كلهر كيست و پيشينهاش چيست، و يا اينكه با چه تعريفي بايد به فرهنگ پرداخت و از متولي يا متوليان فرهنگ بايد چه انتظاري داشت، در اينجا خيلي مهم نيست. آنچه كه در نگاه به عملكرد دولت آقاي احمدينژاد مهم است اين است كه اگر دولت كريمه، صلاحيت پرداختن به هر وظيفه از وظايف دولتها را داشته باشد، به هيچوجه صلاحيت اداره و توليت فرهنگ را ندارد. زيرا نگاه جناب احمدينژاد به همهي حوزهها نگاهي بسته و اوليگارشي است و ...
يكي از ويژگيهاي دولت دكتر محمود احمدينژاد، وجود چهرههاي نه فقط خبرساز، بلكه شگفتيآفرين در درون و بيرون دولت است. اصولا مردان دولت كريمه را ميتوان به دو گروه “دور از كابينه" و "نزديك به كابينه" تقسيم كرد. مردان دور از كابينه، حاميان اصولگراي دولتاند كه با تشكيل حصاري امنيتي ميكوشند تا با تك و پاتكها از دولت، خاصه شخص رئيسجمهور، محافظت كنند. اينان كه از مديران باسابقهي نظام و اغلب "دانشيمرد" هستند با علم به اينكه كنشها و واكنشهاي دولتكريمه روزبهروز دفاع از آن را سختتر از گذشته كرده و ميكند، اما از سر تكليف شرعي! همچنان به توجيه رفتار و حمله به منتقدان و مخالفان دولت مشغولاند. يكي از اين چهرههاي دور از كابينهي مدافع دولتكريمه دكتر غلامعلي حدادعادل است ...
صادق براي اولينبار كه آقاهادي را ديدهبود پرسيدهبود: ببخشيد شما اينقدر قرآن ميخونيد خسته نميشيد؟
آقا هادي خنديده بود و گفته بود: پسرجان قرآن كه آدم رو خسته نميكنه!
و صادق گفته بود: آدم رو كه به ياد قبرستون ميندازه و دل رو كه ميميرونه.
آقاهادي در جواب گفته بود: اگر قبرستون رو دروازهي زندگي بدوني، اون وقت ميبيني كه قرآن دل رو زنده ميكنه.
بعد هم حديثي از پيامبر خواندهبود كه: قلب شما مثل آهن زنگ ميزند. قرآن بخوانيد تا قلبتان زنگ نزند.
اينها را صادق براي محمدباقر گفته بود و محمدباقر هم بعدا براي من گفت. . . .
حوادث روزهاي اخير شبيه اغتشاشات سالهاي 1360 است. با اين تفاوت كه در آن زمان نزاعهاي خياباني بين نظام اسلامي و گروهي بود كه اولا به قانون اساسي رأي نداده؛ و ثانيا "براندازي" نظام جمهوري اسلامي را هدف قرارداده بودند. ولي اين روزها اختلاف ميان دو گروهي است كه هر دو قانون اساسي را پذيرفتهاند؛ اما يكي وضع موجود را مطلوب ميداند؛ و ديگري با اصرار بر اصلاحات قصد "اصلاح" امور نظام را دارد. اين گروه با شعار "جمهوري اسلامي، نه يك كلمه كم و نه يك كلمه بيشتر" (1) جمهوريت نظام را دغدغهي خود ميداند. ولي آنان ميكوشند تا اينان را ضد "نظام" و معترضان خياباني را "برانداز" معرفي كنند. . . .
دهمين انتخابات رياست جمهوري پرالتهابترين و تنشزاترين انتخابات 30سال بعد از انقلاب بود. مناظرهها كه با "خروج موضوعي" آقاي احمدينژاد، در اولين برنامه - آن هم به شكلي حرفهاي! - آغاز شد موضوع اصلي مناظره را كه بايد پرداختن به طرحها و برنامهها و نقد آنها باشد با تمركز به كنشهاي "شخص" ي كانديداها به انحراف كشاند. فرداي آن شب تذكار رهبري نيز كه بر اصلاح روش مناظره تأكيد داشت مؤثر واقع نشد و . . .
ديشب آقاي دكتر حدادعادل در قامت يك داور، به گفتگوي ويژهي خبري شبكه 2 دعوت شد تا التهاب پيش آمده پس از انتخابات 22 خرداد را فروبنشاند. گرچه دكتر حدادعادلِ "فلسفهدان" چندي است به جمع سياسيون پيوسته، اما تفوق صبغهي فرهنگي ايشان اينجانب را واميدارد تا شأن او را والاتر و فراتر از آن بدانم كه اينگونه "پررنگ" در مجادلات سياسي وارد شود. خاصه اينكه چنين بيمحابا يكجانبه به قضاوت بنشينند و در غياب حريفِ بزعم ايشان "سراپا تقصير" يعني سه كانديداي معترض، متهمان را محكوم، و محكومان را مجازات كنند! . . .
مرداد سال 1332 مردم در حمايت از دولت مصدق به خيابانها ريختند و با شور انقلابي مجسمههاي شاه را از ميادين شهرها به پايين كشيدند. "حسن نصيري" كه روز نوزدهم مرداد مجسمه رضاشاه را با جرثقيل از ميدان سپه پايين كشيده بود پس از كودتاي 28 مرداد، در 30 مرداد دستگير شد و بلافاصله از كردهي خود اظهار ندامت كرد. در صفحه 5 روزنامه اطلاعات مورخ دوم شهريور 1332 دربارهي او آمده: ...
آنچه در پست قبلي بيان شد، مقدمهاي بود براي ورود به سومين حكايت از دفتر اول مثنوي. مولوي در اين حكايت داستاني نقل ميكند كه مضمون آن اين است:
در آغاز تكوين آيين مسيحيت، قوم يهود فرمانروايي ظالم داشتند كه به بهانهي حمايت و حراست از دين موسي به ستيز و كشتار مسيحيان كمر بسته بود:
شاه از حِقد جهودانه چنان
گشت اَحول كالامان يارب امان
صدهزاران مؤمن مظلوم كشت
كه پناهم دين موسي را و پشت
اينكه دين "حقيقت"ي دارد و "تاريخ"ي و اين دو با هم متفاوتند، امري بديهي است. بديهي به اين معنا كه سنّت الاهي بر اين قرارگرفته تا با گذشت زمان و دوري از دورهي حيات هر پيامبري، به همان نسبت حقيقت دين دستخوش تحريف و دگرگوني شود. براين اساس پيامبران بعدي ميآيند تا آن تحريفات را بزدايند و جوهر و اصول "دين واحد" را كه در رأس آن "توحيد" و نفي عبوديت غيرخداست آشكار كنند. اما اينكه چه چيز سبب تمايز تاريخ دين و انحراف آن از حقيقت دين ميشود تأملبرانگيز و عبرتآموز است. اجمالا به آيهاي از قرآن اشاره ميكنيم كه در آن پيروي از هوسها يا "شهوات" سبب دوري تاريخ دين از حقيقت دين بيان شده است. . . .
تا پانزدهسال پيش هنوز قمهزدن در عاشورا مجاز بود. يكي از مكانهايي كه هر ساله اين مراسم در آنجا انجام ميشد چهارراه گلوبندك بود. مردم در فاصلهي ميدان ارك تا حسينيهي كربلائيها كه آن سوي ميدان ارك بود – و هست - به تماشاي اين مراسم ميايستادند. شايد خيليها به ياد دارند كه يك سال در ميان قمهزنها يك نفر چنان دچار جراحت شد كه تا دم مرگ پيش رفت و مدتها در بيمارستان بستري بود. اين قمهزن ناشي، قمهزدن را جدّي پنداشته بود . . .
در قرن بيستم نظام سوسياليستي حاكم بر اتحاد جماهير شوروي دُمل چركيني بر اندام تاريخ بود. بسياري آينده جهان را بويژه در بلوك شرق سياه ميديدند و منتقدان ماركسيست "استالين" را به عنوان مقتدرترين حاكم نظام سوسياليستي، بزرگترين جنايتكار تاريخ ناميدند.(1) اما بخت با جهان يار بود و به يمن جسارت ميخائيل گورباچف و استعفاي او از دبيركلي حزب كمونيست و رهبري اتحاد جماهير شوروي در 17 دسامبر 1991 این نظام فروریخت. گورباچف در همان زمان اعلام كرد از اول ژانويه1992 (11/10/70) جمهوريهاي اتحادجماهير شوروي و کشورهای بلوك شرق ميتوانند آزادانه نظام دلخواه خود را انتخاب كنند. اينگونه بود كه . . .
يكي از تفريحات سالم اينجانب، پيادهروي در هواي ناسالم است. در اين پيادهرويها بنا به عادت، زمين را ميكاوم و اخيرا در اين كاوش "زميني" چيزي "آسماني" يافتم. اين يافتهي آسماني، نامهاي در برگهاي مچاله شده بود. نامه به قلم يك كودك و خطاب به خدا ست كه چنين نوشته شده . . .
در يادداشت قبلي، به عنوان پيش نياز آشنايي با انجيل توماس "استيگماتا" را مرور كرديم و بناشد در اين مقاله به انجیلتوماس بپردازم.
اينكه در سالهاي نخست ميلادي اناجيل متعددي وجودداشته كه بعدها كليسا انتشار و مطالعهي آنها را ممنوع اعلام كرده، مورد تأييد همهي محققان و مورخان است. بررسي دقيق اناجيل و رسايل عهدجديد نشان ميدهد تعداد زياد اين اناجيل سبب نگراني كليساي حاكم، يعني كليساي پولسي بوده است. مثلا انجيللوقا با اشاره به انجيلهايي آغاز ميشود كه لوقا را پريشان خاطر ساخته. او اذعان میکند که کثرت این انجیلها وي را كه دستآموز و يار و همراه پولس بوده، واداشته تا انجيلي ديگر تدوين كند. لوقا در ديباچهي انجيل خود، شمار اين انجيلنويسان را "بسيار" ميداند و اعتراف ميكند كه انجيلنويسان كوشيدهاند در اناجيل خود زندگي عيسي مسيح را شرح دهند.(نك: لوقا 1/1-3) اين هراس از انجيلنويسان ضدپولسي در ديگر رسايل عهدجديد نيز مكرر ديده ميشود. (مثلا نك: غلاطيان 1/ 6- 9؛ دومپطرس 2/1- 2؛ اوليوحنا 2/22 و 4/1 – 3؛ دوميوحنا 7؛ دومقرنتيان 11/12- 13) ...
سال ۸۳ پيشگفتاري بر انجيلتوماس نوشتم. دوست عزيزي كه اين پيشگفتار را قبل از چاپ ديده و خواندهبود، آن را براي شناخت انجيلتوماس كافي ندانست. لذا مكرر اصرار داشت تا آن را مفصلتر بنويسم. اما فضاي حاكم بر اين انجيل اجازهي تفصيل آن پيشگفتار و بيان صريح بسياري مطالب را نميداد. بنابر اين شد تا در فرصتي، در يكي از نشريات مفصل و روشن از انجيلتوماس بنويسم. و اينك با گوشزد ايشان، آنچه را كه بايد در آن پيشگفتار ميآوردم و نياوردم، در اينجا بتفصيل مينويسم. اما پيش از پرداخت مستقيم به انجيلتوماس مايلم به عنوان پيشنياز، با نگاه به فيلم "استيگماتا" بازتاب كشف انجيلتوماس و واكنش كليساي رسمي و غالب – بويژه كليساي كاتوليك – را در رویارویی با این انجیل نشان دهم . . . .
... يك شب سر كوچهى ميرزامحمودوزير ايستادم تا دوچرخهام را با آب زلالى كه از فشارى در جوى روان مى شد، تميز كنم. از بلندگوى حسينيهى بنىفاطمه صداى سخنرانى را شنيدم كه برخلاف خطيبان ديگر گيرا بود. دقيق كه گوش كردم، دريافتم جلسهى پرسش و پاسخ است. كنجكاوانه جلوتر رفتم و دوچرخه را به ميلهى آهنى مقابل حسينيه بستم و داخل شدم. ديدم محوطهى وسيعى شبيه به بيابان است كه وسط آن يك ميكرفن را روى ميلهى بلند آن قرار دادهاند و هر كس به نوبت مىرود و سؤال مىكند و آقاى بالاى منبر هم جواب مىدهد. روحانى بالاى منبر 45 تا 50 ساله با محاسن سیاه بود و در عین جدیت، بشاش و با حوصله به نظر مىآمد. به پرسشها گوش مىكرد و بعد هم پاسخ مىداد. لحن و صداى او با صداى آخوندهاى روضهخوان و خطيبان حرفهاى كه تا آن روز ديده بودم فرق مىكرد. به نظر مىآمد او نه روضهخوان است و نه منبرى حرفهاى . . .
ما شيعيان هر سال 15 شعبان، زادروز مهدي موعود (عج) را جشن مي گيريم. خيابان ها را چراغان كرده، شربت و شيريني مي دهيم و نورافشاني مي كنيم و اين همه يعني كه به آن حضرت عشق می ورزیم و منتظر ظهور او هستیم. اما اينها همه بدون شناخت " سيرت " آن امام است. يعني نه تنها صورت امام در پرده ي غيبت است، بلكه ما با جهل خويش سيرت وي را نيز پنهان كرده ايم. اولي (يعني كتمان صورت) كار خدا و دومي (يعني كتمان سيرت) كار ماست. و اينگونه است كه باور به مهدويت در سطح متوقف مانده و اين باور مقدس با اتكا به احساس و عاطفه از اوج شعور به حضيض شعر تنزل كرده است. به عنوان مقدمه عرض مي كنم . . .
يكي از موضوعات مورد مناقشه در تاريخ اسلام، ديدار بَحيراي راهب مسيحي با حضرت محمد(ص) است. طرفين بيروني نزاع، مسيحيان هستند و در درون اسلام نيز برخي از مورخان مسلمان به انكار و برخي نيز به اثبات اين واقعه ي تاريخي پرداخته اند. در منابع مسيحي اگرچه به اين ديدار اشاره شده، آن هم با هدف نفي امي (درس ناخوانده) بودن پيامبر، اما . . .
. . . و چنين شد كه تيمور از چنگيز دكتراي افتخاري گرفت.
و گفته اند كه اسكندر آتيلا را " نگار زيبا " مي خواند.
نرون در آخرين لحظات زندگي گفت :
" با مرگ من، جهان بزرگترين هنرمند را از دست خواهد داد."
و يك روز صبح كه هيتلر موسوليني را در آغوش گرفت، ناگهان "ماكياولي" زاده شد.
فرداي آن روز افلاطون سكته كرد،
ارسطو به جرم قاچاق كوكائين دستگير شد،
انديشه هاي فيثاغورس در تصادف با وتر منفجر شد
و روزنامه ها نوشتند :
"ابوعلي سينا، هنگام معامله ي چند كلاهك هسته اي، خودكشي كرده است."...
هر قدر كه از نفت بگوييم و آمار و ارقام را مرور كنيم، سرانجام به جايي مي رسيم كه رسانه هاي رسمي مثل صدا و سيما و كارشناسان كاردان و كاربلد اقتصادي ! رسيده اند و آن اينكه نفت 122 دلاري امروز يعني نفت 36 دلاري سال 1980 و يعني اين همه انتظار از افزايش درآمد نفتي توقعي بيجاست ! پس خيلي راحت از اين مبحث صعب العبور مي گذريم و مي پرسيم چرا اوضاع اقتصادي و معيشت مردم در حد همان 38 دلار كه نه، حتي در حد همان 10 دلار سال هاي 77 و 78 هم نيست؟ در آن روزها . . .
نهضت امام خميني از زمان شكل گيري با مخالفت هايي در درون روحانيت و حوزه مواجه بوده است. اين مخالفان از طلاب و فضلا گرفته تا مراجع تقليد، امام خميني و ستيز وي با نظام سلطنت را تندروي مي دانستند. منشأ اصلي اين مخالفت در عدم اعتماد زعماي حوزه به جريان هاي سياسي بود. روحانيت كه پس از انقلاب مشروطه خود را بازنده و روشنفكران را برنده ي انقلاب مي ديد حق داشت كه به تمام جنبش هاي اجتماعي بدبين باشد و . . .
مطهري بيش و پيش از آنكه با انديشه هاي التقاطي متجددين درگير باشد، با "تحجر سنتي" در ستيز بود. اگر مطهري از تير فرقاني ها جان بدر برده بود، قطعا از تيغ طعن و لعن متحجران در امان نمي ماند و اگر زنده مي ماند دير يا زود، همچون ملاصدرا و دهها مصلح ديني و اجتماعي ديگر، چنان منكوب و مهجور مي شد كه روزي صد بار آرزوي مرگ مي كرد. . . .
۸۵۱۲۰۶ هذبان (واگویه ای از ما، زندگی و بی عقلی های ما)
851201 مردی که برای جانش چانه نزد (خسرو گلسرخی و متن سانسور نشده دفاعیات وی در دادگاه)
۸۵۱۱۲۷ توضیح پیرامون یک مصاحبه (اصلاح مصاحبه با خبرگزاری مهر)
۸۵۱۱۱۴ پاسخ به یک اعتراض (پاسخ به نامه ی دانشجویان دانشگاه الزهرا س)
8 / 11 / 85 رسانه های دولتی، خبرسازی و خبرسوزی
6 / 11 / 85 ما و عصر شکوفایی حل المسائل
۲ / ۱۱ / ۸۵ تعزیه مدرسه گردانی ما و حکایت "خر برفت" مولانا
زردنويسي پديده اي است كه عوام را مي فريبد و خواص را اغوا مي كند. فرق "فريب" با "اغوا" در اين است كه اولي همراه با غفلت است كه عوام در آن غوطه ورند؛ اما دومي يعني اغوا ضلالت، گمراهي و راه كج را راست نماياندن يا ديدن است؛ كه گاه خواص به آن دچار مي شوند. ...
سال قبل، سال اتحاد و انسجام نام گرفت و با شروع سال نو به هفته ي وحدت ختم شد. اميد مي رفت كه تحت لواي اين شعار فعالان حزبي و صاحبنظران و انديشمندان و اصحاب قلم و قدم به يك همزيستي مسالمت آميز برسند. يا دست كم با چنين شعاري تسامح و تحمل يكديگر را تمرين كنند. سال به پايان رفت و متأسفانه نه تنها چنين نشد، بلكه به قول مولوي . . .
سال هاي 58 و پس از آن، احزاب كه با يك ائتلاف بزرگ نظام شاهنشاهي را ساقط كرده بودند، هر يك خود را وارث و مالك اين پيروزي مي دانستند. جنگي داخلي درگرفته بود و هر گروه گروه ديگر را خائن به آرمان هاي انقلاب و توده ها مي دانست. آن روزها كه با " گفتمان " شروع شد و به " كوفتمان " در دانشگاه ها انجاميد، ما كه بچه سال و نوجوان بوديم براي تماشاي مناظره هاي احزاب به مقابل دانشگاه مي رفتيم. همكلاسي و دوستي داشتم كه . . .
چندي پيش دوستي از مشهد تماس گرفت و از مقاله اي سخن گفت كه در آن انجيل برنابا را "انجيل ويژه" ناميده است. گفت نويسنده ي مقاله به پيروي از آباي كليسا اين انجيل را حتي جزو اناجيل آپوكريفال يا غير رسمي هم به شمار نياورده است. دوست دانشجو كه مي گفت مقدمه هاي پنج گانه ي پيوست به انجيل برنابا (نشرنيايش، چ سوم1384) را خوانده است، مطالب صاحب آن مقاله را در باره ي انجيل برنابا غيرمنصفانه يافته بود و از اينجانب به عنوان نويسنده ي يكي از آن مقدمه هاي پنج گانه (يا تنها نويسنده ي زنده ي آن مقدمه ها، چون چهار تن ديگر سال ها پيش مرده اند) خواست تا درپاسخ به آن مقاله چيزي در دفاع از انجيل برنابا بنويسم. ...
اگر انقلاب مشروطه را سرآغاز جنبش هاي تاريخ معاصر ايران بدانيم – كه مي دانيم – نقطه ي عطف اين سرآغاز، خواست تأسيس عدالتخانه / عدليه يا همان "دستگاه قضائي" است. تقدير چنين بود كه علاءالدوله بازرگانان را به چوب ببندد، سيدعبدالحميد طلبه ي تهراني شهيد شود، علما از تهران هجرت كنند، كساني در سفارت انگليس متحصن شوند و سرانجام در ربيع الثاني 1324 قمري، "ديوان عدالت عظمي كه مظهر عدل و نصفت ملوكانه است، ... تشكيل و مرتب" (1) شود.
مي گويند فضل آن است كه آثار از صاحب اثر مشهورتر باشد و دكتر عباس ترجمان چنين بود. يعني همه، آثار او را ديده و خوانده بودند؛ اما كمتر كسي او را ديده بود. برخلاف بعضي كه به قول سعدي " چو طبل غازي بلند آواز و ميان تهي"اند !
