نفت ، قاتق نان یا قاتل جان ؟

هر قدر كه از نفت بگوييم و آمار و ارقام را مرور كنيم، سرانجام به جايي مي رسيم كه رسانه هاي رسمي مثل صدا و سيما و كارشناسان كاردان و كاربلد اقتصادي ! رسيده اند و آن اينكه نفت 122 دلاري امروز يعني نفت 36 دلاري سال 1980 و يعني اين همه انتظار از افزايش درآمد نفتي توقعي بيجاست ! پس خيلي راحت از اين مبحث صعب العبور مي گذريم و مي پرسيم چرا اوضاع اقتصادي و معيشت مردم در حد همان 38 دلار كه نه، حتي در حد همان 10 دلار سال هاي 77 و 78 هم نيست؟ در آن روزها  . . .

آيت الله سيد كاظم شريعتمداري در كشاكش دو روايت

نهضت امام خميني از زمان شكل گيري با مخالفت هايي در درون روحانيت و حوزه مواجه بوده است. اين مخالفان از طلاب و فضلا گرفته تا مراجع تقليد، امام خميني و ستيز وي با نظام سلطنت را تندروي مي دانستند. منشأ اصلي اين مخالفت در عدم اعتماد زعماي حوزه به جريان هاي سياسي بود. روحانيت كه پس از انقلاب مشروطه خود را بازنده و روشنفكران را برنده ي انقلاب مي ديد حق داشت كه به تمام جنبش هاي اجتماعي بدبين باشد و . . .  

مطهری ، التقاط مدرن و تحجر سنتی

مطهري بيش و پيش از آنكه با انديشه هاي التقاطي متجددين درگير باشد، با "تحجر سنتي" در ستيز بود. اگر مطهري از تير فرقاني ها جان بدر برده بود، قطعا از تيغ طعن و لعن متحجران در امان نمي ماند و اگر زنده مي ماند دير يا زود، همچون ملاصدرا و دهها مصلح ديني و اجتماعي ديگر، چنان منكوب و مهجور مي شد كه روزي صد بار آرزوي مرگ مي كرد. . . .

فهرست مطالب وبلاگ

851212  غربت کتاب و تجربه های شکست خورده (نقدی بر سیاست های ارشاد در حوزه کتاب)

۸۵۱۲۰۶  هذبان (واگویه ای از ما، زندگی و بی عقلی های ما)

851201  مردی که برای جانش چانه نزد (خسرو گلسرخی و متن سانسور نشده دفاعیات وی در دادگاه)

 ۸۵۱۱۲۷  توضیح پیرامون یک مصاحبه (اصلاح مصاحبه با خبرگزاری مهر)

85۱۱۲۴  مناجات یک فیلسوف شکاک

۸۵۱۱۱۴  پاسخ به یک اعتراض (پاسخ به نامه ی دانشجویان دانشگاه الزهرا س)

۱۰/ 11 / 85  عاشورا و افول دین

8 / 11 / 85 رسانه های دولتی، خبرسازی و خبرسوزی

6 / 11 / 85   ما و عصر شکوفایی حل المسائل

۲ / ۱۱ / ۸۵  تعزیه مدرسه گردانی ما و حکایت "خر برفت" مولانا

 

کتابسوزی به روایت آقای کارگردان (نقدی بر حافظ به روایت عباس کیارستمی)

زردنويسي پديده اي است كه عوام را مي فريبد و خواص را اغوا مي كند. فرق "فريب" با "اغوا" در اين است كه اولي همراه با غفلت است كه عوام در آن غوطه ورند؛ اما دومي يعني اغوا ضلالت، گمراهي و راه كج را راست   نماياندن  يا ديدن است؛ كه گاه خواص به آن دچار مي شوند. ...

از قضا سرکنجبین صفرا فزود (یادداشتی بر سالی که گذشت)

سال قبل، سال اتحاد و انسجام نام گرفت و با شروع سال نو  به هفته ي وحدت ختم شد. اميد مي رفت كه تحت لواي اين شعار فعالان حزبي و صاحبنظران و انديشمندان و اصحاب قلم و قدم به يك همزيستي مسالمت آميز برسند. يا دست كم با چنين شعاري تسامح و تحمل يكديگر را تمرين كنند. سال به پايان رفت و متأسفانه نه تنها چنين نشد، بلكه به قول مولوي . . .

بخوانید و بخندید (ناکارامدی طرح های دولت کریمه)

سال هاي 58 و پس از آن، احزاب كه با يك ائتلاف بزرگ نظام شاهنشاهي را ساقط كرده بودند، هر يك خود را وارث و مالك اين پيروزي مي دانستند. جنگي داخلي درگرفته بود و هر گروه گروه ديگر را خائن به آرمان هاي انقلاب و توده ها مي دانست. آن روزها كه با " گفتمان " شروع شد و  به " كوفتمان " در دانشگاه ها انجاميد، ما كه بچه سال و نوجوان بوديم براي تماشاي مناظره هاي احزاب به مقابل دانشگاه مي رفتيم. همكلاسي و دوستي داشتم كه . . .

دلایل قوی باید و منطقی (نقدی بر "روش نقد" انجیل برنابا)

 

چندي پيش دوستي از مشهد تماس گرفت و از مقاله اي سخن گفت كه در آن انجيل برنابا را "انجيل ويژه" ناميده است. گفت نويسنده ي مقاله به پيروي از آباي كليسا اين انجيل را حتي جزو اناجيل آپوكريفال يا غير رسمي هم  به شمار نياورده است. دوست دانشجو كه مي گفت مقدمه هاي پنج گانه ي پيوست به انجيل برنابا (نشرنيايش، چ سوم1384) را خوانده است، مطالب صاحب آن مقاله را در باره ي انجيل برنابا غيرمنصفانه يافته بود و از اينجانب به عنوان نويسنده ي يكي از آن مقدمه هاي پنج گانه (يا تنها نويسنده ي زنده ي آن مقدمه ها، چون چهار تن ديگر سال ها پيش مرده اند) خواست تا درپاسخ به آن مقاله چيزي در دفاع از  انجيل برنابا  بنويسم. ...

دستگاه قضائی و اصل 44 قانون اساسی

 

اگر انقلاب مشروطه را سرآغاز جنبش هاي تاريخ معاصر ايران بدانيم – كه مي دانيم – نقطه ي عطف اين سرآغاز، خواست تأسيس عدالتخانه / عدليه يا همان "دستگاه قضائي" است. تقدير چنين بود كه علاءالدوله بازرگانان را به چوب ببندد، سيدعبدالحميد طلبه ي تهراني شهيد شود، علما از تهران هجرت كنند، كساني در سفارت انگليس متحصن شوند و سرانجام در ربيع الثاني 1324 قمري، "ديوان عدالت عظمي كه مظهر عدل و نصفت ملوكانه است، ... تشكيل و مرتب" (1)  شود.

جهاني بنشسته در گوشه اي

مي گويند فضل آن است كه آثار از صاحب اثر مشهورتر باشد و دكتر عباس ترجمان چنين بود. يعني همه، آثار او را ديده و خوانده بودند؛ اما كمتر كسي او را ديده بود. برخلاف بعضي كه به قول سعدي " چو طبل غازي بلند آواز و ميان تهي"اند !

تصاویر دیدنی از یک روز برفی در تهران

تصاویر دیدنی از چهارشنبه ی برفی تهران

غزل يلدا

    

                   غزل يلدا

 چشم انتظار  يك  شب  يلداى   برفى ام

اى آسمان بنال بر اين چشم  انتظارى ام

 

. . .

 

عذر تقصیر محققی مسیحی به پیشگاه محمد(ص) و قرآن

در قرون وسطا  اروپاييان محمد را  Mahound  و گاه Maumet   مي ناميدند. امروزه ديكشنري ها و دانشنامه ها  هنگام معناي اين دو واژه ، به Mohammad  ارجاع مي دهند. گويي از ذكر معني آنها ابا یا شرم دارند.  Mahound  به معنی "سگ شكاري"  است و حييم  آن را مركب از Man  ( = انسان ) و  hound ( = بد)  و به معني "انسان بد" و شياد آورده است !  Maumet  هم  در انگليسي ميانه با " شيطان" يا  " مكار"  و "نيرنگ باز" مترادف بوده است.

تو اهل فضلى و دانش، همين گناهت بس !

 دولتمرداني كه امروزه بخاطر بي مهري و ظلم به فرهيختگان، بر سلطان محمود غزنوي، شاه عباس صفوي و محمدرضا پهلوي خرده مي گيرند، آيا براستي  اگر با فردوسي، ملاصدرا و دهخدا معاصر بودند، با آنان همچون حاكمان زمانشان رفتار نمي كردند؟ و آيا اگر حافظ در زمان ما مي زيست مي توانست از ارشاد مجوز انتشار ديوان خود را بگيرد ؟ يا مثل بسياري از مؤلفان و محققان آنقدر از پله هاي ارشاد بالا و پايين مي رفت كه طبع شعرش می خشکید و عطاي چاپ اثر را به لقاي مميزي مي بخشيد ؟

دگر به منطق منسوخ مرگ مي خندم

ديروز صبح با صداى پيامك دوست هنرمندم  سيد محمد حسن قائمي از خواب پريدم. كوتاه و شاعرانه نوشته بود:

 

" قيصر امين پور هم غايب . . . "

 

     بغض كردم. حافظه ي سوخته ام، غزلي را كه او سال ها پيش " نذر امام رضا (ع)" سروده بود، بر زبانم جاري کرد :

 

چشمه هاي خروشان تو را مي شناسند

موج هاي پريشان تو را مي شناسند

 

. . .

نامه ی سرگشاده به آیت الله العظمی مکارم شیرازی

وقتي رئيس جمهور كشور شيعه مي گويد : " به نام نامى حضرت زهراى اطهر (س)  . . . آغاز فعاليت شبكه تلويزيونى پرس تى وى  . . .  را اعلام مى كنم. “ و رسانه هاي رسمي، آن را عينا پخش و منتشر مي كنند و علما نيز سكوت مي كنند، آيا باز هم نبايد آن مفتي سلفي،  شيعه را مشرك بداند ؟ . . . آيا وقت آن نرسيده كه علماي دين شناس از هشدارهاي مخملي و تعارفات محفلي دست بردارند و پيامبروار  مسجد ضرار مداحان را ويران كنند؟ مگر نه اين است كه رسول اكرم (ص) فرمود : اذا ظهرت البدع في امتي فليظهر العالم علمه و الا فعليه لعنة الله و الملائكة و الناس اجمعين؟

جان به لب آمد و نشنيد كسي جان كلام . . . (پاسخ به سفسطه های یک دوست)

 . . . مي بينيد كه چه ماهرانه مي سفسطند و با چه شگردهايي "محتوا" را در ازدحام پرداختن به " فرم " بي سروصدا دفن مي كنند ؟!  . . .  دیدم که با کفار مناظره می کنند. نگرانم كه مبادا با آنان اينگونه  جدل كنند كه در اين صورت رونق مسلماني را برده اند كه :

گر تو قرآن بدين نمط خواني

ببري رونق مسلماني

     توقع آن است كه كسي چون ايشان به نحو احسن جدل كنند كه : ادع الي سبيل ربك بالحكمة و الموعظة الحسنه و جادلهم بالتي هي احسن . . . (نحل 125)  . . .  مسلمان كردن كافران، واجب عيني نيست. اما رم  دادن مردم – اعم از كافر و مسلمان -  از خدا و دين او حرام است و به قول سعدي :

گر ... پيشرو لشكر اسلام بود

كافر از بيم توقع برود تا در چين

     من مانده ام ، ايشان كه من مسلمان را  چنين نقد مي كنند، با كافران كتابي و حربي چه مي كنند ؟ 

     . . . در قرآن نخوانده اند كه : و قولوا للناس حسنا (بقره 83) ؟ و نشنيده اند كه : المومن ابوه نور و امه رحمة ؟

 

"بیست و یک" با اصل 29

چكاوك !

سال هاست  نظام جا به جا مي كنيم

سال هاست دولت عوض مي كنيم

سال هاست مجلس افتتاح مي كنيم

سال هاست نفت را ملي مي كنيم

-    و اين روزها نفت را گران تر از هميشه مي فروشيم  -

 

اما ؛

  

ياد آن كوچه و آن رهگذر خسته بخير ( بریده ای از یک ضد خاطرات منتشر نشده )

. . .  راضيه خانم كه زنی با تقوا و دائم الوضو بود - و هست -  دو شب قبل خواب ديده بود كه  امام زمان ( ع ) از ميان چراغاني خيابان شهباز و تير دو قلو مي گذرد و با نگاهش همه ي لامپ ها را مي تركاند.  سپس داخل كوچه ما آمده و با دست لامپ ها را خاموش مي كند و با چهره اي اخم آلود از كوچه عبور مي كند. وقتي به سر كوچه مي رسد، صادق عرق خور را مي بيند. به او لبخند مي زند. صادق گريه مي كند و آقا پيشاني اش را مي بوسد و صادق مثل ماه شب چهارده پر نور مي شود. . . .

حیف بردن ز کاردانی نیست

يكي از خوانندگان به نام  " افسوس خور" ( ؟ ) طي پيام يا يادداشتي در ذيل پست "روزي كه جمال عاشق شد"،  ابتدا بر اينجانب تاخته است و سپس بر گمراهي، ناداني و سر به هوايي من تاسف خورده و يادداشت كوتاه خود را با "حيف و صد حيف" به پايان برده است.  با وجود اينكه تمايل ندارم به اينگونه نصايح  و نقدها پاسخ دهم، اما چون در متن پيام شبهاتي القا شده و اهل سنت و دكتر سروش مورد افترا قرار گرفته اند، بناچار براي رفع شبهه از ذهن مخاطباني كه احيانا پيام را مي خوانند،  به آن پاسخ مي دهم. هر چند به قول سعدى :   

حيف بردن ز كارداني نيست

با گرانان به از گراني نيست

روزی که جمال عاشق شد (بریده ای از یک ضد خاطرات منتشر نشده)

. . . حكايت آن روز ما چيزي شبيه فيلم هاي هندي بود. جمال خود را دستيار دكتر كرده بود و پا به پاي او پله ها ي كلينيك را بالا و پايين مي رفت و براي اينكه بهانه اي براي تعقيب دكتر جوان داشته باشد، از حال من و اينكه نكند من " هار " شوم،  مي پرسيد. دكتر جوان هم،  با نجابت و جديت به او دلداري مي داد.  گويا تقدير چنين بود كه من " هار " شوم تا جمال "عاشق" شود ! . . .

گوييا باور نمى دارند روز داورى ! ( نگاه بازرگان، بوس احمدی نژاد و مصافحه ی خاتمی )

هیچ یک از غرض ورزان و مخالفان آن مرحوم تمايلى به كشف پاسخ از رساله های عملیه و منابع فقهی و حتی پرسش از فقها نداشت تا بداند حکم شرعی رويارويي و نگاه به زن اجنبی غیرمسلمان در مراسمی رسمی و بنا به عرف دیپلماتیک جهان چیست. خاصه اینکه فعل ارتکابی عاری از شهوت و ریبه باشد؛ زیرا نه آن زن تحفه ای بود و نه مرحوم بازرگان – كه آن روزها ۷۲ ساله بود -  قوه ی باه داشت !

فیلسوف بوقلمونی

يكي از خوانندگان، به نام پويا ( ؟ ) چندي پيش يادداشت يا كامنتي در نقد يا توضيح پست "مناجات يك فيلسوف شكاك" نوشته بود. من نيز بنا بر وظيفه، پاسخ وي را در همان جا ( كامنت ذيل پست تاريخ به روايت سياست) ارائه كردم. امروز دوستي كه پاسخ مرا خوانده بود با ارسال پيام كوتاه، درخواست كرد تا آن پاسخ را از كامنت خارج و در قالب يك پست مستقل در متن ويلاگ قرار دهم.  . . .

آیا همه ی راه ها به جنگ ختم می شود ؟

گويا روند تحولات عراق در روزهاي اخير باب ميل برخي از گروه هاي  داخلي و خارجي نيست. بعضی از نشريات با انتقاد تند از تصميم مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق كه  شنبه ي  هفته گذشته كلمه  « انقلاب » را از  نام خود حذف كرد، مي كوشند تا آن را با سفر نابهنگام سيد عبدالعزيز حكيم به امريكا مرتبط دانسته و در راستاي تامين خواسته هاي امريكا و تسليم در برابر غرب بدانند. هر چند كه مجلس . . .

عمو حسن ( بريده اي از يك ضدخاطرات منتشر نشده )

 . . . حافظ سروده است : « سمن بويان غبار غم چو بنشينند بنشا نند » و عمو حسن واقعا چنين بود. دقايقي كه پيش او مي نشستي غم دنيا را از دل مي بردي. عمو حسن نازنين بود. آن قدر كه مي شد روح عيسي را در چهره و رفتارش ديد.  انگار آينه ي . . .

از ميدان بهارستان تا كوچه باغ امين الدوله

 در آخرين روزهاي سال 1339 جعفر شريف امامي كه در اسفند  همان سال  فرمان نخست وزيري را از محمدرضا شاه پهلوي دريافت كرده بود، هنگام معرفي كابينه خود در مجلس شوراي ملي از تدوين لايحه اي خبر داد كه بعدها به لايحه ي « اشل حقوق معلمان » معروف شد. او در توضيح محتواي اين لايحه گفت :

هر چند بردي آبم، روي از رخت نتابم . . .

غروب امروز جمعه ( 7 / 2 / 86 ) شبكه ي 4 سيما در برنامه ي نوظهور مستند « بيست شب»  به بررسي مشكلات صنعت نشر كشور پرداخت. اين اقدام جاي تقدير داشت. زيرا شايد براي نخستين بار است كه رسانه ي ملي برنامه اي را در شرح دشواري هاي توليد كتاب در ايران تهيه و پخش مي كرد . . .

  

خاطره ی سعدی در کاشغر و سرقت اتومبیل در خرمشهر

روزی گلستان می خواندم. به حکایت شانزدهم باب پنجم رسیدم.  سعدی  در آغاز این حکایت می نویسد: « سالی محمد خوارزمشاه -  رحمه الله علیه – با ختا برای مصلحتی صلح اختیار کرد. به جامع کاشغر درآمدم؛ پسری دیدم به خوبی به غایت اعتدال و نهایت جمال،  . . . بخندید و مولدم پرسید. گفتم : خاک شیراز . گفت : از سخنان سعدی چه داری ؟ ... . »

     با همه ی خامی و سادگی عهد نوجوانی، شگفت زده شدم. زیرا . . .

تاریخ به روایت سیاست ( نقد فیلم 300 )

چند روز پیش فرصتی دست داد تا فیلم جنجال برانگیز 300 را ببینم. این فيلم  محصول سال 2007 کمپانی برادران وارنر است که براساس کتاب کميک استريپ ( داستان مصور )  فرانک ميلر، نویسنده، بازیگر و کارگردان امریکایی، با صرف 60 میلیون دلار هزینه، با کارگردانی ژاک اشنایدر،  کارگردان 40 ساله ی امریکایی ساخته شده است.  . . .

هفت مسجد ( بریده ای از یک ضد خاطرات منتشر نشده )

. . . روز آخر صفر و شب اول ربیع  کار  من  از شب عاشورا سخت تر می شد. باید غروب آخرین روز صفر به چهار راه مولوی  می رفتم و تمام بازار حضرتی و بازار چهل تن را می پیمودم تا بهترین نقل، بهترین پسته،  بهترین بادام و بهترین توت ها را برای تهیه ی آجیل مشکل گشا می خریدم. بعد از مغرب آقا رحمان می آمد و  . . .